เขตสุขภาพเพื่อประชาชนภาคใต้

"กขป.เขต 12 ประชุมภาคีเครือข่ายประเด็นบุหรี่และปัจจัยเสี่ยง"

วันที่ 20 เมษายน 269 คณะกรรมการเขตสุขภาพเพื่อประชาชน(กขป.)เขต 12 จัดประชุมกขป.และภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้องระดับเขต ผ่านระบบประชุมทางไกล มีผู้เข้าร่วม 21 คน ประกอบด้วยกขป. ภาควิชาการ สปสช.เขต 12 สสส.สำนัก 1 สสม. เครือข่ายภาคประชาสังคมที่ร่วมดำเนินการ ร่วมให้ข้อเสนอแนะร่างแผนปฏิบัติการ 4 ปีและแนวทางความร่วมมือปี 69-70

สรุปผลการหารือ

1.สภาพปัญหาที่ควรให้ความสำคัญเพิ่มเติม การพนันออนไลน์ การมีโลก 2 ใบของผู้เสพย์บุหรี่ไฟฟ้า เชื่อมโยงกับสุขภาพจิต

2.แนวทางความร่วมมือ

2.1 พัฒนากลไกความร่วมมือระดับจังหวัด กองทุนสุขภาวะจังหวัด แผนงานร่วมทุนฯและอื่นๆ ประสานกลไกหลักระดับจังหวัด ร่วม Mapping คน/ทุน/แผนงาน/ช่องว่างและความต้องการเสริมหนุน นำมาสู่การจัดทำแผนร่วม ชี้เป้าและพัฒนาระบบข้อมูลร่วม มีปฏิบัติการพื้นที่ต้นแบบ ถอดบทเรียน จัดการความรู้ จังหวัดที่พร้อมดำเนินการก่อน จ.สตูล สงขลา ปัตตานี

2.2 ขยายผลหลักสูตร สื่อ ชุดความรู้ เครื่องมือในการทำงานของแต่ละเครือข่าย นำเผยแพร่ใน www.AHsouth.com รวมถึงจัดการความรู้บุคคลต้นแบบ พื้นที่ต้นแบบ แลกเปลี่ยนบทเรียนการทำงานผ่านเวทีเรียนรู้ประจำเดือน

2.3 พัฒนากลไกอนุกรรมการประเด็น เพื่อเสริมหนุนการทำงาน ให้มีผู้รับผิดชอบหลักของประเด็น พื้นที่ ประกอบด้วยกขป. ผู้แทนองค์กรความร่วมมือ เสนอในที่ประชุมกขป.ครั้งต่อไป

3.บทเรียนสำคัญ ทีมยุวมุสลิมสรุปบทเรียนการทำงานยาเสพติดประเภทเฮโรอีนในอดีต ที่ได้พัฒนาหลักสูตรกลางเป็นเครื่องมือสำคัญ ทั้งพัฒนาคนและพัฒนางาน การใช้อาชีวบำบัด การเปิดพื่นที่ทางเลือกเพื่อเสริมการบำบัดในพื้นที่ และในชุมชน ซึ่งมีอุปสรรคใหญ่ โดยเฉพาะกลุ่มผู้เสพย์น้ำกระท่อม ยาบ้า แนะนำให้ทำความเข้าใจธรรมชาติของผู้เสพย์ รวมถึงควบคุมปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับอาการ ความอยาก และสิ่งแวดล้อมที่จะมากระตุ้น(เพื่อน คำพูดไม่ดี) ผู้ที่เกี่ยวข้องควรเรียนรู้เรื่องสมองติดยา การแยกแยะระหว่างอาชญากรรมของผู้เสพย์กับการเป็นผู้ป่วย การมีคนกลางที่สามารถเป็นที่พึ่งให้กับผู้เสพย์เวลาจมดิ่งต้องการความช่วยเหลือ วิธีบำบัดที่ถูกต้อง ตั้งแต่จัดการ มาสู่การปรับเปลี่ยน การเรียนรู้และความรับผิดชอบ ตลอดจนร่วมกันสร้างนักบำบัดไม่ใช่ผู้คุม รวมถึงความเชื่อมโยงกับสุขภาพจิต ในกลุ่มผู้เสพย์ยาบ้าที่จะต้องกินยารักษาอย่างต่อเนื่อง เพื่อไม่ให้คลุ้มคลั่ง

4.ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย เรื่องสำคัญคือ ข้อมูล เพื่อเสริมหนุนการทำงาน โดยเฉพาะข้อมูลกลุ่มเสี่ยงกลุ่มเสพย์ กลุ่มป่วย ระดับจังหวัด และการเปิดพื้นที่ทางเลือกในการบำบัดเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของผู้ป่วย และเปิดสถานที่สำหรับสตรีโดยเฉพาะ

องค์กรภาคี

1.เครือข่ายองค์กรงดเหล้าภาคใต้ตอนล่าง มีแผน 2 ปี ลดปัจจัยเสี่ยงเหล้า บุหรี่ ยาเสพติดร่วมกับสสส.สำนัก 1 ใน 15 พื้นที่ภาคใต้ตอนล่าง เก็บข้อมูลประชากร 100% เพื่อวัดผลการเปลี่ยนแปลงตามตัวชี้วัดของกพร.

2.กลไกคณะกรรมการควบคุมยาสูบ จ.สตูล มีแผนบังคับใช้กฏหมายอย่างเข้มข้นใน 2 พื้นที่ คือ พื้นที่ชายแดนและสนามกีฬา

3.สื่อสุขภาวะภาคใต้ ทำกิจกรรมปชส.ให้ประชาชนเกิดความตระหนักถึงภัยบุหรี่ไฟฟ้า

4.สถาบันนโยบายสาธารณะ ม.อ. ร่วมกับสสส.จัดทำระบบข้อมูลกพร.เสริมการทำงานเครือข่าย ติดตามประเมินผล พัฒนาศักยภาพ พัฒนากลไกความร่วมมือ สามารถทำงานร่วมกับกขป.ในการพัฒนากลไกอนุกรรมการและการพัฒนาศักยภาพ ปีนี่้จะจัดงานวิชาการด้านบุหรีไฟฟ้า ช่วง 22-23 กรกฏาคม ในพื้นที่ 7 จังหวัดนำร่อง

5.โตไปไม่สูบ เป็น platform ที่เปิดพื้นที่การทำงานให้โรงเรียนและเยาวชนภาคใต้มีส่วนร่วมออกแบบกระบวนการ สื่อการเรียนรู้เชิงรุก โดยเฉพาะแบบ online การสร้างสื่อและพื้นที่ปลอดภัย กลไกเฝ้าระวังแบบดิจิดอล "บัดดี้" ที่สามารถเปิดพื้นที่สนับสนุนการทำงานให้กับเครือข่ายต่างๆ ต้องการให้ช่วยกันพัฒนาระบบข้อมูลจังหวัด และช่วยชี้เป้าการทำงาน โดยเฉพาะกับโรงเรียนและเยาวชน

6.สปสช. มีงบสนับสนุนกิจกรรมผ่านกองทุนหลักประกันสุขภาพตำบล และกองทุนหลักประกันสุขภาพจังหวัด ที่ได้ขยายขอบเขตงานในมิติสุขภาวะ การพัฒนาศักยภาพ การจัดบริการบำบัดรักษาผู้ป่วยยาเสพติด จิตเวชชุมชน

7.สสม.ทำกิจกรรมมุัสยิดปลอดบุหรี่ และสื่อ กิจกรรมเลิกบุหรี่ที่บ้านและโรงเรียน และกระตุ้นการเลิกปลูกยาสูบ สร้างอาชีพทางเลือกใหม่

8.แผนงานร่วมทุนฯอบจ.สงขลา ปี 69 สนับสนุนกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพประเด็นยาเสพติดและสุขภาพจิตให้เยาวชน 12-18 ปี จำนวน 45 โครงการ 12 อำเภอ ได้พัฒนาแบบคัดกรองประเด็นยาเสพติด(บุหรี บุหรี่ไฟฟ้า เหล้า)เพื่อวัดความเสี่ยงพื้นฐานรายคน และวัดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม พร้อมกับปรับสภาพแวดล้อมทางสังคมและกายภาพ รวมถึงกลไกประสานส่งต่อของระบบบริการ

#เรียนรู้เติมเต็มต่อยอดขยายผล