เขตสุขภาพเพื่อประชาชนภาคใต้

"กขป.เขต 12 ประชุมเครือข่ายประเด็นเกษตรและอาหารเพื่อสุขภาพ"

วันที่ 22 เมษายน 2569 ช่วงเช้า  คณะกรรมการเขตสุขภาพเพื่อประชาชน (กขป.) เขต 12 จัดประชุมเครือข่ายความร่วมมือเพื่อร่วมเติมเต็มร่างแผนปฏิบัติการ 4 ปี และระดมแนวทางความร่วมมือในการดำเนินงานประเด็นเกษตรและอาหารเพื่อสุขภาพ ผ่านระบบประชุมทางไกล มีผู้เข้าร่วม 24 คน ประกอบด้วยประธาน รองประธาน กขป. เลขานุการ สมัชชาสุขภาพจังหวัดตรัง สนส.มอ.

สรุปสาระสำคัญ

1.การพัฒนากลไกประสานการขับเคลื่อน

1.1 ระดับเขต คืออนุกรรมการกขป.ประเด็น ประสานการทำงานกับกลไกประสานงานระดับจังหวัด ได้แก่ สมัชชาสุขภาพจังหวัด และระดับตำบล คืออปท. ทำงานร่วมกับเครือข่ายหลักระดับภาคคือ เครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกภาคใต้ สนส.มอ.

1.2 หนุนเสริมพื้นที่ต้นแบบ ขยายผลการดำเนินงาน

-ตำบลท่าข้าม ได้ส่งเสริมการเกษตรที่จำแนกเป็น 3 ประเภท ได้แก่ กลุ่มเกษตรอินทรีย์ กลุ่มนี้ปัจจุบันมีตลาดหลักคือ ตลาดเกษตรม.อ.จำหน่ายผลผลิต เกษตรปลอดภัย(รวมการปลูกผักพื้นบ้าน) กลุ่มนี้จำหน่ายผลผลิตในตลาดชุมชน และกลุ่มเกษตรที่ใช้เคมี นำผลผลิตไปจำหน่ายในตลาดหาดใหญ่ ปัจจุบันนายกสินธพได้เปิดตลาดสร้างสุขที่เชื่อมโยงงานเชิงวัฒนธรรม ลานออกกำลัังกาย และการท่องเที่ยว เข้าด้วยกัน พร้อมจัดการขยะในตลาดไปด้วย กรณีฟื้นฟูนาร้าง ร่วมกับม.หาดใหญ่ได้ใช้กิจกรรมวิ่ง เป็นตัวกระตุ้นให้วิ่งผ่านพื้นที่ทำนา นอกจากนั้นยังส่งเสริมพันธุกรรมท้องถิ่น เพาะเห็ดแครง เห็ดขาว ต้านมะเร็ง กำลังทำโรงเรือนใหญ่ นอกจากนี้ยังต่อยอดผลผลิตข้าว ส่งต่อให้กับเชฟในหาดใหญ่นำไปสร้างสรรค์อาหาร และส่งเสริมการพึ่งตนเองในส่วนการช่วยเหลือสร้างบ้านให้กลุ่มเปราะบางที่จะมีเงื่อนไขแต่ละบ้านจะต้องปลูกผักสวนครัว

-จังหวัดตรัง ส่งเสริมการปลูกข้าวเบายอดม่วง ผ่านกลยุทธ์ด้านราคา มาตรฐานเกษตรอินทรีย์ GI และการรวมกลุ่มวิสาหกิจ จนสามารถยกระดับข้าวพื้นเมืองเป็นที่ยอมรับ จนกระทั่งปรับเปลี่ยนแนวทางการตลาด มุ่งสู่แนวคิดการให้คนตรังกินข้าวตรัง มากกว่าเน้นการส่งออกซึ่งมีข้อจำกัดการผลิต เงินทุนหมุนเวียน และมาตรฐานโรงเรือนและอื่นๆที่กำกับอยู่ การทำตลาดอาหารสุขภาพให้ประชาชนผ่านร้านอาหาร หรือการแปรรูปเพิ่มมูลค่า รวมถึงการส่งผลผลิตเข้าสู่โรงครัวของโรงพยาบาล และการร่วมมือกับเกษตรกรในพื้นที่จังหวัดพัทลุงเป็นเส้นทางที่กำลังดำเนินการ

-จังหวัดยะลา ดำเนินการฟืิ้นฟูนาร้าง 10,000 ไร่ โดยสภาเกษตรกร ให้เป็นนาหญ้า สวนสมรม สวนปาล์ม นาข้าว และปลูกพืชระยะสั้น ร่วมกับกรอ.จังหวัด พบบทเรียนการปลูกผักสลัด ผักยกแคร่ร่วมกับ node flagship สสส. มีกลไกตลาด 3 ประเภท คือ เกษตรกรจำหน่ายเองผ่าน online จำหน่ายผลผลิตในตลาดชุมชน และมีคนกลางคือ บ.นูริสฟาร์ม ดำเนินการ ปัจจุบันผลักดันเข้าสู่แผนของเกษตรและสหกรณ์จังหวัดเพื่อขยายผลต่อไป รวมถึงการส่งเสริมการปลูกสมุนไพร

-ชุมชนสีเขียว 22 แห่งในพื้นที่ภาคใต้

2.ประสานความร่วมมือกับภาคเอกชน ผ่านการประสานงานหอการค้า ไปยังม.หอการค้าไทย บ.ประชารัฐฯจังหวัด พัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการใหม่ การส่งเสริมการตลาด

3.ภาคีความร่วมมือ

3.1 หน่วยจัดการเศรษฐกิจฐานรากภาคใต้ ส่งเสริมการผลิตให้กับครัวเรือนยากจน ขยายกำลังการผลิต การให้ความรู้การทำแผนการเงิน การดูแลสุขภาพ ใช้ข้อมูลการเงินเพื่อเปลี่ยนแนวคิดชีวิต ผ่านวิทยากรชุมชน ทีมอปท. เกษตรตำบล พบปัญหาการฟื้นฟูนาร้างเพื่อให้สามารถปลูกหญ้าให้วัวกินในพื้นที่ 3 จังหวัด พบว่านาร้างส่วนหนึ่งเป็นของนายทุน

3.2 เครือข่ายเกษตรกรรมยั่งยืนและเครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกภาคใต้ ดำเนินการขับเคลื่อนสวนยางยั่งยืน ชุมชนสีเขียว ทิศทางหลัก 3 ปี ต้องการพัฒนาเกษตรกร/ผู้ประกอบการรุ่นใหม่ 3 วัย ทำงานไปด้วยกัน การสร้างพื้นที่ต้นแบบหรือชุมชนสีเขียว ที่อยู่ในภูมินิเวศระดับลุ่มน้ำและพื้นที่ปกครอง การรณรงค์สื่อสารทางสังคม ผ่านงาน event พันธุกรรมพื้นบ้าน พืชอัตลักษณ์ เช่น ทุเรียนบ้าน การผลักดันเกษตรนิเวศ คือ สวนสมรมให้เป็นมรดกโลก ให้มีกรณีศึกษา 80-100 ราย การส่งเสริมเมืองสมุนไพร และมีการติดตามผลผ่านแอพ Greensmile