เขตสุขภาพเพื่อประชาชนภาคใต้

"ประชุมคณะกรรมการเขตสุขภาพเพื่อประชาชน เขต12" ครั้งที่ 2/2569

วันที่ 8 พฤษภาคม 2569 คณะกรรมการเขตสุขภาพเพื่อประชาชน(กขป.) เขต 12 ชุดที่ 3 จัดประชุมคณะกรรมการครั้งที่ 2 โดยมีนพ.สุวัฒน์ วิริยพงษ์สุกิจ ประธานคณะกรรมการเป็นประธานการประชุม มีผู้เข้าร่วม 65 คน ประกอบด้วย กรรมการ เลขานุการร่วม ภาคีเครือข่าย ณ ห้องประชุมลดาวัลย์ โรงแรมเซาน์เทิร์นแอร์พอร์ต หาดใหญ่ จังหวัดสงขลา โดยมี นายสุทธิพงษ์ วสุโสภาพล รองเลขาธิการ คสช. ร่วมแจ้งความคืบหน้าสมัชชาชาติครั้งที่ 19

ระเบียบวาระหลักประกอบด้วยเรื่องสืบเนื่องการประชุม ติดตามความก้าวหน้าการดำเนินงาน และเรื่องเพื่อพิจารณา

วาระที่ 4.1 แผนปฎิบัติการ 4 ปี และแผนปฏิบัติการปี 69-70 สรุปแนวทางการดำเนินงานของคณะกรรมการเขตสุขภาพเพื่อประชาชน (กขป.) เขต 12 ชุดที่ 3 ครอบคลุมพื้นที่ 7 จังหวัดภาคใต้ตอนล่าง ภายใต้วิสัยทัศน์ "ครอบครัวยุค 5G คนใต้ล่างสุขภาวะดี โดยใช้เทคโนโลยีและทุนทางวัฒนธรรม" แผนปฏิบัติการนี้มุ่งเน้นการจัดการปัญหาเชิงโครงสร้างตามแนวคิด "ปัจจัยทางสังคมกำหนดสุขภาพ" (Social Determinants of Health) ผ่าน 5 ประเด็นยุทธศาสตร์หลัก ได้แก่ การควบคุมยาสูบและปัจจัยเสี่ยง, สุขภาวะแม่และเด็ก, การดูแลกลุ่มเปราะบาง, เกษตรและอาหารเพื่อสุขภาพ และการรับมือภัยพิบัติจากภาวะโลกเดือด

กลไกสำคัญคือการบูรณาการการทำงานแบบ "6 Building Blocks Plus One" โดยมุ่งเน้นความร่วมมือระหว่างหน่วยงานรัฐ ภาควิชาการ ภาคประชาสังคม และการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อเปลี่ยนผ่านจากการทำงานแยกส่วนไปสู่การขับเคลื่อนเชิงระบบที่วัดผลได้จริงผ่าน Dashboard และพื้นที่ต้นแบบในระดับปฏิบัติการ

โดยมี 5 ประเด็นยุทธศาสตร์หลัก

1.บุหรี่และปัจจัยเสี่ยง

เป้าประสงค์: ลดจำนวนนักดื่มนักสูบหน้าเก่า และป้องกันนักดื่มนักสูบหน้าใหม่

กลยุทธ์สำคัญ: ผลักดันนโยบาย "มหาวิทยาลัยสีขาว" และหลักสูตร "โตไปไม่สูบ" ในสถานศึกษา บังคับใช้กฎหมายเข้มข้นในพื้นที่ชายแดนและสนามกีฬา สร้าง "นักบำบัดที่ไม่ใช่ผู้คุม" เพื่อช่วยผู้เสพในชุมชน

2.สุขภาวะแม่และเด็ก

เป้าประสงค์: ยกระดับคุณภาพชีวิตแม่และเด็ก และพัฒนาระบบบริการเชิงรุก

กลยุทธ์สำคัญ:ขับเคลื่อนโครงการ "มหัศจรรย์ 1,000 วัน / 2,500 วัน" สื่อสารเรื่องวัคซีนและโภชนาการตามหลักศาสนบัญญัติที่ถูกต้อง พัฒนาระบบบริการเชิงรุกและการดูแลต่อเนื่อง (Humanized Healthcare)

3.สุขภาวะกลุ่มเปราะบางทางสังคม (คนพิการ, ผู้สูงอายุ, แม่เลี้ยงเดี่ยว/เด็กในพื้นที่ขัดแย้ง)

เป้าประสงค์: ส่งเสริมการเข้าถึงสิทธิบริการพื้นฐานและเสริมศักยภาพให้พึ่งพาตนเองได้

กลยุทธ์สำคัญ:พัฒนาระบบ One Stop Service และระบบข้อมูลกลางเพื่อลดความซ้ำซ้อนในการช่วยเหลือ ส่งเสริมการเข้าถึงสิทธิพื้นฐาน (DNA พิสูจน์สัญชาติเพื่อทำบัตรประชาชน)

4.เกษตรและอาหารเพื่อสุขภาพ

เป้าประสงค์: ส่งเสริมเกษตรยั่งยืน/เกษตรอัตลักษณ์ และสร้างความมั่นคงทางอาหารระดับครัวเรือน

กลยุทธ์สำคัญ: รณรงค์ "กินอาหารเป็นยา" และส่งเสริมเกษตรนิเวศ (สวนสมรม) ยกระดับผลิตภัณฑ์อัตลักษณ์ท้องถิ่น พัฒนา "ตลาดเขียว/ตลาดสร้างสุข" เชื่อมโยงผู้ผลิตสู่ผู้บริโภคโดยตรง

ตัวชี้วัดความสำเร็จที่สำคัญ

บุหรี่: จำนวนโรงเรียนและชุมชนที่มีมาตรการปลอดบุหรี่ไฟฟ้าและระบบเฝ้าระวังที่ชัดเจน

แม่และเด็ก: อัตราการเสียชีวิตระหว่างคลอดลดลง และเด็กมีพัฒนาการสมวัยเพิ่มขึ้น

กลุ่มเปราะบาง: ร้อยละการเข้าถึงสิทธิสวัสดิการพื้นฐานของคนพิการและผู้สูงอายุในครัวเรือนยากจน

เกษตร: จำนวนพื้นที่ "ชุมชนสีเขียว" ที่สามารถสร้างความมั่นคงทางอาหารได้ในระดับตำบล

"เรียนรู้ เติมเต็ม ต่อยอด ขยายผล" คือแนวทางหลักที่ กขป. เขต 12 จะใช้ขับเคลื่อนงานสุขภาพเพื่อประชาชนภาคใต้ตอนล่างอย่างยั่งยืนในอีก 4 ปีข้างหน้า

สรุปแนวทางสำคัญ

1)การบูรณาการข้อมูล: ต้องเร่งพัฒนา "ชุดข้อมูลขั้นต่ำร่วม" (Minimum Dataset) เพื่อให้หน่วยงาน พม. สาธารณสุข และท้องถิ่น สามารถส่งต่อความช่วยเหลือได้ทันทีโดยไม่ซ้ำซ้อน

2)พื้นที่ Sandbox: ส่งเสริมพื้นที่ต้นแบบที่สามารถบูรณาการงาน 4/5 ประเด็น (เช่น อ.เทพา จ.สงขลา ต.ท่าข้าม จ.สงขลา หรือ อ.รามัน จ.ยะลา) เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้และพัฒนานวัตกรรมเชิงพื้นที่ก่อนขยายผลระดับเขต

พื้นที่บูรณาการงานเชิงประเด็น ระดับจังหวัด เช่น สงขลา สตูล ปัตตานี ดำเนินการเรื่องปัจจัยเสี่ยง จังหวัดสตูล ยะลา ดำเนินการเรื่องแม่และเด็ก

3)การสื่อสารสังคม: สาระสำคัญของงานประเด็น เช่น ต้องปรับทัศนคติเชิงลบเกี่ยวกับบุหรี่ไฟฟ้าและสื่อสารเรื่องสุขภาวะผ่านทุนทางวัฒนธรรมและประชาชน

ที่ประชุมเติมเต็มแผนปฎิบัติการปี 69-70 รายประเด็น พร้อมเสนอรายชื่ออนุกรรมการประเด็นๆละ 20 คน ไปดำเนินการสรุปแนวทางและประสานการขับเคลื่อนต่อไป โดยกรรมการและเครือข่ายมีเวลา 7 วันในการให้ข้อมูลเพิ่มเติมมายังกองเลขา

วาระที่ 4.2 ร่างธรรมนูญคณะกรรมการเขตสุขภาพเพื่อประชาชน เขต 12

ความพยายามของเขตสุขภาพเพื่อประชาชน เขต 12 ในการสร้างพันธสัญญา (Commitment) ที่ชัดเจนระหว่างบุคคลและองค์กรที่มาเป็นคณะกรรมการ สร้างข้อตกลงระดับบุคคล/องค์กรที่มาเป็นคณะกรรมการตามวาระงาน และเป็นไปตามภารกิจของกขป. อาทิ ให้ความเห็นในฐานะกขป. หรือประสานการขับเคลื่อนประเด็น/พื้นที่ หรือเป็นเจ้าภาพหลัก/รองในการขับเคลื่อนประเด็นในฐานะองค์กร

ร่างธรรมนูญฯประกอบด้วย คำประกาศ(โครงสร้าง กลไก ภารกิจ) คำปรารภ(ความเป็นมาของกขป.) หมวดสำคัญๆ ที่จะเป็นภาระงานตามแผนปฏบัติการ 4 ปี ปิดท้ายด้วยหมวดวัฒนธรรมและค่านิยมขององค์กร

ที่ประชุมเสนอให้สามารถเพิ่มเติมประเด็นเร่งด่วนตามความเหมาะสม รวมถึงการให้กขป.แต่ละคนแสดงเจตจำนงและประเมินตนเองในฐานะกรรมการอีกด้วย โดยให้ทีมเล็กนัดประชุม ปรับเอกสาร และนำเข้ารับรอง/ประกาศใช้ในการประชุมครั้งต่อไป

#เรียนรู้เติมเต็มต่อยอดขยายผล

#ครอบครัวยุค5Gคนใต้ล่างสุขภาวะดีด้วยเทคโนโลยีและทุนทางวัฒนธรรม